Fransa Kralı Louis XV Hayatı

Fransa kralı Louis XV (Versailles, 1710- Versa­illes, 1774).

Bourgogne dükü Louis’nin oğlu,Louis XIV’ün torununun çocuğu olan Louis XIV,  1715’te beş yaşındayken kral ol­du. Orleans dükü Philippe’in krallığına­ ipliği döneminde (1715-1723) mürebbiyesi Madame de Ventadour ile Villeroi dükü tarafından yetiştirildi. İler­de kardinal olacak özel eğiticisi Fleury’den ders aldı. 1722’de Reims’te kutsanan, 1723’te rüştünü ispat eden Louis, daha o yıl beyin kanamasından ölen eski kral naibinin yerine Bourbon dükünü yerleştirmek zorunda kaldı. Bourbon dükü gerçekte, yönetimi met­resi Madame de Prie’ye ve özellikle de maliyeci Pâris-Duverney’e bıraktı. Kralın ölüm olasılığından korkan kon­sey Louis XV’in en kısa sürede evlen­mesi gerektiğine inanıyordu. İspanya kralının kızı olan nişanlısı henüz yedi yaşında olduğu için geri gönderilerek nişan bozuldu ve tahtından indirilmiş olan Polonya kralının yirmi iki yaşın­daki kızı Marie Leszczynska’yla evlen­di. Louis XV’in bu evlilikten on çocu­ğu oldu. Louis XV, kardinal Fleury’yi destekliyordu, bu yüzden yönetimi ona bıraktı (1726). Fleury’nin bakanlığı dö­neminde içte olduğu kadar dışta da barış ve denge siyaseti izlendi. Law sisteminin ortadan kalkmasından son­ra paranın istikrarı yeniden sağlandı ve sıkı bütçe önlemleri ticarete ve ik­tisadi yaşama bir canlılık kazandırdı. 1738’de genel denetçi Orry, bütçe dengesini sağlamayı başardı. Bu ara­da Gallikanlarla janseniusçular ara­sında dinsel çatışmalar çıktı, 1832 bu­nalımında Parlamento üyeleri sürgü­ne gönderildi. Bu tarihten sonra ka­rışıklıklara bir son verilebildi. Dış si­yaset alanındaysa Fleury’nin başarı­lı girişimi ile Polonya Veraset savaşı­nı sonuca bağlayan Viyana anlaşma­sı (1738) gerçekleşti. Bu savaşta Lou­is XV, kayınpederini ancak simgesel olarak destekledi: Stanislaw Leszczynski’ye verilen Lorraine .Fran­sa’ya geri verilecekti (1766). Fleurv öldükten sonra, Louis XV yerine başka birini getirmedi.

Zeki, nükteci, duyarlı ama alaycı ve kuşkucu yaradılışta olan kral yenilik­lere pek açık olmayan tutucu bir ki­şiydi; savaşlara katılmakla birlikte barışseverdi.

1730 yıllarından sonra hiçbir eğlen­ceyle avunamaz hale gelmişti; üstelik, kraliçeyle de arası açılmıştı. Bundan böyle gözdeleriyle ilgilenmeye başla­dı. Bunlardan Madame de La Tournelle’in ölümü üstüne 1745’te jeanne Antoinette Poisson adındaki bir bur­juva kadınıyla ilişki kurdu ve ona Pompadour markizi unvanını verdi. Büyük bir siyasal etkinliği olan ve ba­kanları, generalleri, büyükelçileri gö­reve getirip görevden alan Pompa­dour markizi sanatçıları,yazarve fel­sefecileri korudu.

Louis XV, yönetimde gerçek anlamda etkili değildi; her bakan kendi isteği­ne göre hareket ediyordu. Ama bu du­rum, kralın bakanlıkların işlerine ka­rışmasını engellemiyordu, dış siyaset konusunda buna paralel bir diploma­tik tutum izliyordu.

Avusturya Veraset savaşı (1740-1748) sona erdikten sonra Avrupa oldukça

uzun bir barış dönemi yaşadı. 1756’da Yedi Yıl savaşı başladı. Prusya ve İn­giltere’ye karşı Avusturya ile birlikte olan Fransa, savaş sonunda imzala­nan Paris anlaşmasıyla (1763) bazı sö­mürge topraklarını kaybetti. İç siyaset alanındaysa maliye her zaman için nazik bir konu oluşturdu: Maliye genel denetçisi Machault d’Arnouville (1745-1754), bütün gelirleri kapsayan yeni bir vergi koymaya girişti; sonun­da kralın da desteklediği papazlar sı­nıfından sert bir eleştiri geldi. Machault görevinden ayrılmak zo­runda kaldı. Aynı dönemde din savaş­ları yeniden kızıştı.

Kralın kararsız siyaseti, Cizvitlerle janseniusçular arasındaki savaş, par­lamentonun muhalefeti, sarayın aşırı harcamaları ve fiyat artışlarının yol açtığı siyasal bunalım Damiens sui­kastıyla (1757) doruk noktasına ulaş­tı.

1758’den 1770’ekadar Fransa’yı Choiseul dükü yönetti. Fransa bu dönemde, 1768’de Cenova tarafından bıra­kılan Korsika ile Lorraine’i aldı. Yeni gözdesi olan Barry düşesinin et­kisiyle Choiseul’ün savaş tasarıların­dan kaygı duyan Louis XV bakanını görevinden alarak üçlü bir yönetim kurdu. Aldığı çeşitli önlemlerle rejimi bir süre daha ayakta tutabildi ama altmış dört yaşında çiçek hastalı­ğına yakalanarak öldü.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir