Fransız Gökbilimcisi Le Verrier ve Neptün’ün Bulunması

Fransız gökbilimcisi (Saint-Lö, 1811-Paris, 1877).
Saint-Lö ve Caen’da öğrenim gördük­tün sonra Ecole Polytechnique için ha­zırlanmak üzere Paris’e geldi, 1831’de girdiği bu okulu bitirince tütün ekspe­ri oldu ve bir ara kimya ile ilgilendi. 1837’de eski matematik öğretmenle­rinden birinin kızı ile evlendi. Bu dö­nemde kendini tümüyle gökbilime, özellikle de gök mekaniğine vermeye karar verdi.

Neptün’ün Bulunması

Neptün’ün bulunması için yapılan ça­lışmaların başlangıcı 13 Mart 1781’de William Herschel’in Uranüs’ü bulma­sına kadar uzanır: Uranüs’ün çizelge­leri düzenlenince, gökbilimciler, göz­lenen konumların hesaplanan konum­larla çakışmadığını gördüler. Gökbilimci Alexis Bouvard 1821’den başlayarak Uranüs’ün bu düzensiz hareketinin “herhangi yabancı bir et­kiden” ileri gelip gelmediğini düşün­dü ve 1783’ten 1820’ye kadar yapılan gözlemlerden yeni gökgünlükleri oluş­turdu.

1830’da,gözlenen ve hesapla­nan konumlar arasmdaki fark 20 yay saniyesini geçiyordu. Yeğeni Eugene Bouvard onun yerini alarak araştır­maları sürdürdü ve hesaplarını doğ­ruladı. Bir başka Fransız gökbilimci­si Arago da Uranüs’ün, Jüpiter ve Sa­türn’ün bozucu etkilerinden başka bozucu etkilere uğrayıp uğrayamayacağını, böyle bir etkiye uğradığında bo­zucu cismin göğün hangi bölgesinde bulunduğunun ortaya çıkarılıp çıkanlamayacağı sorununu saptadı ve çö­zümün araştırılmasını 1845’te iyi bir hesap uzmanı olan Le Verrier’ye ver­di.

Le Verrier bir yıldan daha kısa bir sü­re içinde sorunu çözdü ve durumu 18 Eylül 1846’da gökbilimci Galle’a yaz­dı. Galle’ın yönettiği Berlin gözleme­vi göğün söz konusu bölgesinin bir ha­ritasını çıkardı; 23 Eylülde, Gaile, dür­bününü belirlenen doğrultuya yönelt­tiğinde, orada, haritada bulunmayan 8. kadirden bir gökcismi gözledi. Bumi izleyen günlerde gökcismi, çevre­sindeki yıldızlara göre yer değiştiri­yordu. Böylelikle bunun bir gezegen olduğu kesin olarak anlaşıldı ve buna Neptün adı verildi. Le Verrier de bi­lim çevrelerinde iyice tanındı.

Bu başarının aslında İngiliz gökbilimci Adams ile paylaşılması gerekirdi. Çünkü aynı dönemde Adams da aynı soruna eğilmiş ve aynı sonucu bul­muştu. Ama Greenwich gözlemevinin gökbilimcileri Adams’ın kendilerine verdiği bilgileri ciddiye almadılar ve belirlediği bölgeye teleskoplarını bile yöneltmediler. Le Verrier, tartışma götürmeyen hesapçı yeteneğiyle oldu­ğu kadar, o zamanlar çevresindeki in­sanlarla geçimsizliğiyle de tanınmak­taydı. 1854’te Paris gözlemevinin mü­dürlüğüne atanan Le Verrier, gözle­mevinde çalışan gökbilimcilerle anla­şamaması üzerine 1870’te görevinden alındı. Ama 1873’te yeniden göreve alındı ve bundan sonraki zamanını çevresindeki insanlarla çatışmaktan çok gök mekaniğine ayırdı.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir