Ansiklopedi

Güvenirliliği kabul görmüş, ansiklopedilerden derlenmiş ansiklopedik bilgiler.

Eşek Evcilleştirilmesi Irkı ve Ortaya Çıkışı

Atgiller (Equidae) ailesinden tekparmaklı memeli hayvan. Çok eski dönemlerde evcilleştirilmiş olan eşek (Equus asinusj, attan daha küçüktür; omuzbaşına kadar olan yüksekliği ırklarına göre, 0,75-1,70 m arasında değişir. İri bir başı ve uzun kulakları vardır, ince olan bacakları yüksek, koni biçiminde toynaklarla son bulur. Gri ya da esmer donlu olan eşek, attan daha dayanıklı, daha sağlam, […]

Eşde­ğerlik Nedir? Carnot İlkesi ve J. R. Mayer Bağıntısı

Eşde­ğerlik, Termodinamikte ısı ve iş arasındaki denklik. Termodinamiğin ilk ilkesi olan eşde­ğerlik bir sakınım ilkesidir: Dışarıy­la yalnızca iş ve ısı alışverişi yapa­bilen ve başlangıç durumuna eşit bir son duruma getirilmesini sağlayan bir dizi dönüşümün etkisi altında kalan bir sisteme iş verildiğinde, sistem ısı sağlar ya da tersine, ısı alan bir sistem iş yapar; alınan (ya da […]

Eşcinsellik Nedir?

Bir kişinin kendi cinsinden bir kişiye erotik ilgi duymasıyla belirlenen cinsel anormallik. Söz konusu ilgi hem kadında, hem de erkekte bulunabilir; bir başka deyiş­le, eşcinsellik, kadınlarda da, er­keklerde de görülebilir. Eşcinsellik üişkileri bazen raslantısal ve geçici olarak ortaya çıkabilir; bazense, karşı cinsle hiçbir cinsel ilişki kurulmasına izin vermeyecek kadar kesindir. Eşcinsellikte iki tür davranış biçimi […]

Estetik Nedir? Alanı ve Bir Yapıtın Ortaya Konması

Estetik, güzellik ve beğeni yargısı kuramını, sanat ve sanat yaratışı kuramını inceleyen bilgi dalı. Estetiğin Alanı Estetik sözcüğü, köken açısından, duyusal algıya ilişkin olan, genel biçimde, akla ve anlayış gücüne karşıt olarak, duyarlığa ilişkin olan şey demektir. Kant transandantal estetikten söz ettiği zaman terimi, bu anlamda kullanmaktaydı. Ama Alman felsefecisi Baumgarten’in, güzelin, sanatın, sanatsal yaratışın […]

Ester Nedir? Hazırlanması ve Kullanım Alanları

Bir asidin (çoğunlukla karboksüik) bir alkol ya da fenole etkimesi sonucu su yitimiyle oluşan kimyasal büeşik. Tepkime şöyledir: R-CO- OH + HO-R’ r R-CO-O-R’ + H20 Burada, R ve R’, alkil ya da aril köklerdir. Demek ki, esterler, gerçek birer “tuz”dur ve sözgelimi CH3COOC2H5, etilasetat diye ad­landırılır. Tümü doğada bol bulunan esterler dizisinin ük öğeleri, […]

Estamp Nedir? Tarihi ve Gelişimi

Estamp, Tahta ya da bakır levha üstüne oyul­muş ya da alçıtaşı üstüne çizilmiş bir resmin kâğıda basılması. Daha genel bir anlamda, estamp, herhangi bir gravür yönteminin kitap resimleme işlevi dışında kullanılarak başlı başı­na sergilenmesidir (baskıdan sonra, bir metni süslemek amacıyla hazırla­nan kazılmış bir resim söz konusu olduğunda vinyet, ya da pek ayrım yap­maksızın genişletilerek, gravür teri­mi […]

Esneklik Nedir?

Esneklik Nedir? Bir kuvvetin anlık bir etkisiyle, biçim değiştirmiş cisimlerin ilk biçimlerine dönme özelliği. Kuram Olarak Esneklik Nedir? Katı cisimler, biçimlerini değiştirme­ye çalışan bütün kuvvetlere karşı güçlü bir direnç gösterirler. Bu ko- hezyonun (molekül yapışıklığı) nedeni, farklı moleküllerin birbirlerini karşılıklı etkilemeleridir. Esneklik kuramının amacı, kuvvetler ve biçim değiştirmeler arasındaki ilişkilerin saptanmasıdır. Bazen incelenmesi olanaksız olan […]

Eskimolar Kültürleri ve Sanatı

Doğuda Sibirya kıyılarından batıda Grönland’a kadar, Kuzey Buz Denizi boyunca dağılmış halk. Eskimolar denizle iç içe yaşayan bir halktır. Denizle ilişkileri hiçbir za­man, hattâ Alaska’nın güneyine göç­leri sırasında bile kesilmemiştir; Bay- kal gölü çevresindeki kültürlerle ilgi­li arkeoloji bulguları, Orta Asya kül­türü ile Eskimolarmki arasında an­cak çok uzak bir akrabalık bulundu­ğunu ortaya koymuştur. Memeli de­niz hayvanlarından […]

Esir Nedir?

Esir, Fizikçilerin, ışığın yayılmasını açık­lamak için XVII. ve XIX. yy’larda orta­ya attıkları varsayımsal akışkancisim. Ö dönemde Fransız Fresnel, Huyg- hens’in varsayımını ele alarak ışığın bir titreşim (ya da dalga) olayı oldu­ğunu ve dalga biçiminde yayıldığını kanıtlamış, böylece fizikçiler, Newton’un ışık taneciklerinin yayımıyla ilgili varsayımını bir yana bırakmış­lardır. Ama Newton’un tanecikleri­nin bir destek görevi yapmasına kar­şılık, […]

Erotizm Nedir? Yasaklamaları Hazzı ve Sanatı

Cinsel etkinliğin özel bir biçimi (bu sözcük Eski Yunan mitolojisindeki aşk tanrısı Eros’un adından gelir). Üremeye ilişkin cinsel etkinlik, cin­selliği olan hayvanlarda ve insanlar­da ortaklaşa bir etkinliktir; ama yal­nızca insanlar, cinsel etkinliklerini erotik bir etkinlik haline getirebilir­ler. Erotizm, ruhsal yaşamı cinsel edimle ilişki haline getirmesi bakı­mından hayvansal cinsellikten ayrı­lır. Ama insanların cinsel etkinliği­nin kesin biçimde […]

Sayfa 20 of 104« İlk...10...1819202122...304050...Son »