Katot Nedir?

Katot, birçok elektrikli aygıtta (voltametre, X ışınlı tüpler, katot tübü, elektronik tüp, vb.) bulunan katodun görevi, bir yol izledikten ve çeşitli etkiler yarat­tıktan sonra anot tarafından toplana­cak olan elektronları yaymaktır. Elek­tronların katottan çıkmaları için iki il­keden yararlanılır: Isıl yayınım ve fotoyayınım.

Bir termoelektronik katot, elektrodun ısıtılmasıyla oluşan titreşim ardından elektron yayar. Bu, genellik­le, akımın katettiği arı bir tungsten ya da toryumlu ince bir tel (dolaysız ısınmalı katot) veya çoğunlukla, tümüyle bağımsız, ısıtıcı ince bir telin çevre­lediği, alkali ya da toprak alkali oksit­le kaplanmış nikel bir silindirden (do­laylı ısınmalı katot) oluşur. Fotoelektronik bir katot, kendisine fotonların, yani ışığın (görünür ya da kızılaltı veya morötesi gibi gözle görün­mez) çarpmasıyla elektron sağlar. Bunu oluşturan madde, ışınımın dalga uzunluğuna göre seçilmelidir. Katot, sezyumla kaplı yükseltgenmiş bir gü­müş levhadan oluşur ya da, ampulün camı üstüne antimon ve sonraki işlem­lerin oksite dönüştürdüğü sezyum çök­türülür. Elektronik tübün katodundan ya da bir elektron tabancasından ya­ydan ışınlar, katot ışınları adı altın­da belirtilir. Elektronlardan oluşan bu ışın 1869’da Hittorf tarafından alçak basınçta elektrik boşalımlı bir tüpte bulundu. Boşlukta doğru çizgi halin­de yaydırlar ama, magnetik alan ya da elektrik alan bunları saptırabilir. Katot tübü, elektron yayıcı bir taban­ca ve elektronların yörüngesini değiş­tirebilen elektrikli, magnetik aygıtlar içeren vakumlu cam bir ampuldür. Uzun biçimli olan bu tüp, bir ucunda, kapsadığı elementleri besleyen şişle­ri taşırken, koni biçiminde bir açılışın tabam olan öbür uç, flüorışıl bir ek­randan oluşmuştur. Bu ekran, elek­tronların çarpışma noktasını aydınla­tarak, televizyon ekranlarının üstün­de olduğu gibi görüntü ve eğrilerin el­de edilmesini sağlar. Çok çeşitli boyut­larda olabilen tüp, katot osüografları (titreşim üreteçleri), radarlar, televiz­yon alıcıları ve benzeri aygıtlarla do­nanmıştır. Katot osilografı, benzer bir tüp ve za­man içinde bazı elektriksel büyüklük­lerin gelişimini yansıtacak eğrileri gör­selleştiren az ya da çok karmaşık dü­zenekler içerir. Katot osilografı hızlı olayları çözümleme yeteneğine sahip tek aygıttır. Sanayide çeşitli katot yön­temleri kullanılır. En çok başvurula­nı, korumak ya da süslemek için bir cisim üstüne elektroliz aracılığıyla metallerin çöktürülmesidir (krom kap­lama). Katotsal koruma, bir akım kay­nağı yardımıyla metal parçaları bir katot potansiyeline eriştirerek aşın­malarını önler. Bu sonuç, korunacak metal ve potansiyeli daha negatif olan başka bir metal arasında bir pil oluş­turularak gerçekleştirilebilir. Böyle­ce, ana metal etkilenmeden, destek metalinin yok edüdiği gözlenir. Bu yöntem, denizde magnezyum ya da çinko çubukların yardımıyla gemilerin demir teknelerinin korunmasında kullandır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir