Kemal İlerici Hayatı ve Başlıca Yapıtları

Türk bestecisi (Bolu, 1910-İst. 1986). Lise öğrenimini 1924’te Bolu’da ta­mamlayarak, iki yıl Kastamonu İlköğretmen Okulu’nâ giden ve 1926’da Bo­lu iline ilkokul öğretmeni olarak ata­nan Kemal İlerici, ilk müzik bilgisini annesinden alıp, kendi kendine keman çalışmaya başladı ve ele geçirebildi­ği kitaplardan armoni, müzik tarihi, müzik kuramı konusunda bilgiler edin­di. İstanbul’da bir ilkokula atanmasıy­la birlikte, Belediye Konservatuvarı’ na yazılarak iki yıl süreyle Haşan Fe­rit Alnar’ın armoni öğrencisi oldu. Ar­dından Adnan Saygun’dan iki yıl ar­moni dersleri aldı. 1938’de Ankara Devlet Konservatuvarı’na yatılı öğ­renci olarak giren Kemal İlerici, Ha­san Ferit Alnar’dan kontrapunto, ar­moni, füg ve beste dersleri aldı.

Kemal İlericiKemal İlerici’nin Konservatuvar’ı bi­tirme yapıtlarından Senfonik Uvertür, üçlü batı sistemiyle yazılmıştır ve so­nat biçimindedir. Köyümde başlıklı yapıtıysa büyük orkestra için kendi buluşu olan armonik sistem içinde ya­zılmıştır. Kemal İlerici, bu sistemi ge­leneksel Türk makamlarından kay­naklanarak, dörtlüğe dayanan bir ar­monik yapı olarak geliştirmiştir. 1944’te ilk kez ileriye sürdüğü bu tek­nik üstüne yıllarca çalışmalar yapan besteci 1970’te Türk Müziği ve Armo­nisi adlı kitabını yayımladı. 1945-1949 yılları arasında Ankara Devlet Konservatuvarı’nda yardımcı armoni ve form bilgisi öğretmenliği ile uygulamalı Türk musikisi öğretmenli­ği yapan Kemal İlerici bu arada Maya başlıklı obua ve piyano yapıtını, karma koro için beş parçayı yazdı. 1949-1969 yılları arasındaysa, Ankara Atatürk Lisesi müzik öğretmem olarak pek çok öğrenci yetiştirdi (1969’da kendi isteğiyle emekli oldu). 1954’te devlet tarafından bir yıl için Paris’e gönderildi. En ünlü çalışmala­rından biri olan Bizden Birkaç Renk, yaylı çalgılar dörtlüsü için 1952’de bestelenmiş olup, “Gösteri”, “Ağır Zeybek”, “Türkü Söyleyen Gençler” ve “Kırlarda Neşe” gibi bölüm başlık­larını içerir. 1967’de yazdığı Efe Kap­risi de en çok seslendirilen yapıtla­rından biridir.

Kemal İlerici, makamsal Türk müziği­nin sistemi üstüne yaptığı araştırma­larla bu sisteme dayalı bir çokseslilik düzeni ileri sürmüş ve bu dörtlülüğe dayanan sistem ile hemen bütün ya­pıtlarını bestelemiştir. Ülkemizde ikin­ci ve üçüncü kuşak çoksesli müzik bes­tecileri İlerici yönteminden yola çık­mış, kendilerine özgü yöntemleri geliştirirken, İlerici’nin yöntemini bir boyut olarak ele almışlardır.

Başlıca Yapıtları

Solo çalgı için: Dilek Kızıma (piyano için, 1960-1964); Ülkü’ye Serçe Kar­deşten Armağanlar (piyano için, 1967); Benim Kırlarım (flüt için, 1969); Yurdumdan Sesler (keman için, 1970).

İkililer: Maya (obua ve piyano için, 1948); Uzunhava (keman ve piyano için, 1952); Edip Özışık’la Söyleşiler (Od viyolonsel için, 1972); Oy Dağlar (korno ve piyano için, 1973); Obua ve İngiliz Kornosu İkilemesi (1974); İki Dost (iki keman için, 1980).

Oda orkestrası için: Yaylı Sazlar Ku­arteti (hüseyni, 1943); Hüseyni Saz Semaisi ve İki Türkü (yaylı çalgılar dörtlüsü için, 1951); Bizden Birkaç Renk (yaylı çalgılar için, 1952); Meh­met’le Söyleşiler (oda orkestrası süi­ti için, 1962 ve 1969). Solo ve orkestra için: Efe Kaprisi (viyolonsel ve orkestra için, 1967); Obua ve Orkestra İçin Konçerto (1970).

Büyük orkestra için: Köyümde (süit, 1945); Yurt Renkleri (pastoral fante­zi, 1950); Duygu Demeti (1971); Dilek Kızıma (1974).

Koro için: Karma Koro İçin Beş Par­ça (1948-1949).

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir