Konveksiyon Nedir?

Isının ve geniş anlamda her türlü enerjinin, bir sıvının ya da gazın mo­leküllerinin hareketiyle taşınması. Tabanı bir ısı kaynağıyla temas ha­lindeki kapta ısıtüan su, konveksiyon hareketlerinin merkezidir. Isınan su yükselir ve yerine yan çeperlerden so­ğuyan su geçer. Maddenin bu hare­ketleri, sıcak bölümlerin soğuk alan­lara geçmesini sağlayarak bir ısı alışverişini gerçekleştirirler. Bu olay, akışkanın sıcaklığa bağlı olarak özgül ağırlığında görülen değişikliklerle açıklanır. Gerçekten de, ısı kaynağı­nın üstünde bulunan su kütlesinin hacmi genleşmeyle artar; özgül ağır­lığı azalır. Çevresindekine göre daha az yoğun hale gelen bu sıvı bölümü yükselir. Bir ortamdaki sıcaklığın homojen olmaması, maddenin yer değiş­tirmesine neden olur. Bacaların çek­mesi, toz sürüklenmesiyle birlikte sı­cak bir cisim üstünde havanın hare­ketleri, ısıtma tesisatında sıcak suyun radyatörlere yönelmesi, soğuk suyun da kazana dönmesi konveksiyon olay­larının kullanımlarına örnektir. Bu hareketlerin yol açtığı ısı yitimi, akış­kanın engellenmesiyle azaltılabilir. Tanecikli mantar, cam elyafından şil­teler, havayı tanecikler ya da lifler arasında hareketsizleştirerek konvek­siyonu hemen hemen yok eden kötü iletken maddelerdir.

Atmosfer olaylarının incelenmesi, ba­zı rüzgârların, konveksiyon akımları olduğunu göstermiştir. Özellikle sı­caklığın toprak yakınında homojen olmaması, su buharı sürükleyerek, kü­mülüs ve kümülonimbüs gibi dikey ola­rak çok gelişmiş bulutların oluşması­nı sağlayan az çok düzenli burgaçla­ra yol açar. Bir yıldızda konveksiyon akımlan, özellikle temel bileşenlerden (hidrojen ve helyum) birinin iyonlaş­ması olanaklıysa gerçekleşirler. Bu konveksiyon alanlarının bulunması, yıldızların evrimiyle ilgili kuramlarda büyük önem taşır. Bunlar, bir yandan merkezi ve çevresel bölgelerin kimya­sal bileşimlerini homojenleştiren bir karışıma neden olur; öte yandan kon­veksiyon alanından dışa doğru yayı­lan ses dalgalarının, yıldızın atmosfe­rinde, özellikle taç ve kromosferin (renkküre) ısınmasında önemli etkileri vardır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir