Kromatografi Nedir?

Organik bileşikleri ayırma yöntemi. 1906’da Rus bitkibilimcisi Tsvet tara­fından bulunan kromatografi, başlan­gıçta renkli bitki pigmentlerinin ayrıl­masında kullanılmıştır. Ayrılacak maddelerden oluşan sıvı bir karışımın (hareketli evre) gözenekli bir madde­den (sabit evre) geçirilmesine daya­nan bu yönteme yüze soğurma kroma- tografisi adı verilir (Çiz. 1). Uzun sü­re kimyacılar tarafından bilinmeyen bu yöntem, 1931’de Kuhn ve Lederer tarafından izomerlerin ayrılmasına uygulandıktan sonra tanındı. 1941-1943 yılları arasında. Martin ve Synge.yöntemi büyük ölçüde geliştir­diler. Organik bir çözücüden kurulu hareketli evre, çekim ya da kılcallık yoluyla yer değiştirir. Eşit deney ko­şulları altında, her arı madde kendi yer değiştirmesiyle nitelendirilir. Rf (Reference front) katsayısı, söz konu­su maddenin yer değişimiyle aynı sü­rede çözücünün yer değişimi arasın­daki oran olarak tanımlanır. Kromatografi, günümüzde aminoasit- ler ve yağ asitleri için çok kullanılan bir ayırma yöntemidir; üç yönteme gö­re gerçekleştirilir.

Kağıt Kromatografisi

Başlangıçtaki karışıma, birbirine dik olarak gerçekleştirilen (iki boyutlu kromatografi) ve birbirini izleyen iki çözümleme uygulanarak ayırmanın çok ileri götürülmesini sağlar. Her an maddenin yeri, kendine özgü rengiyle açığa çıkar ve özel bir renkli tepki­me, flüorışıl ya da radyoaktif damgalamayla sağlanır.

İyon Değişimli Kromatografisi

Bir iyonu bir başkasıyla de­ğiştirebilen iyonlaşabilir kutup küme­leri olan mineral (zeolitler) ya da or­ganik (sentetik reçineler) maddeler vardır. Bu iyon değiştiriciler, anyon­lar (sözgelimi, karboksil kümeleri, al- koloyitler) ya da katyonlar (amino kü­meleri) için olabilir. Organik madde­lerin seçmeli bağlanması bunların ay­rışma sabitine bağlıdır: Yani, sözge­limi, kuvvetli asitler zayıf olanlara oranla bir anyon değiştiricide daha iyi tutulurlar. Bunların uygun bir çözücü yardımıyla yer değiştirmesi reçineye olan ilgilerinin ters sırasına göre ya­pılır. Ya da gaz evre kromatografisi, özellikle yağ asit­lerini ayırmada kullanılan bir yöntem­dir. Yağ asitlerinin bir metil esterleri karışımını, soğurucu tozdan oluşmuş bir sütun üstünde gaz haline geçirme­ye dayanır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir