Ksenophon Hayatı ve Felsefi Görüşleri

Yunan tarihçisi, felsefecisi ve komu­tanı (Atina, İ.Ö. 430’a doğru-İ.Ö.355’e doğru).

Varlıklı bir ailenin oğlu olan Ksenop­hon, önce sofistlerin yanında öğrenim gördü, İ.Ö. 404’e doğru Sokrates’le karşılaştı ve onun görüşlerini benim­sedi. İ.Ö. 401’de, Genç Keyhüsrev’in, kardeşi Artakserkses H’ye karşı yap­tığı sefere katılan Thebaili dostu Proksenos’un çağrısına uyarak Anadolu’ ya geçti. İki ordu Babil yakınlarında karşı karşıya geldi: Yunanlı paralı as­kerler (Onbinler) savaşta çaba gös­terdiler ama Keyhüsrev öldürüldü. Bunun üzerine uzun ve zorlu bir dö­nüş başladı. Ksenophon genç yaşına karşın, satrap Tissaphernes’in eski komutanları tutsak etmesi sonucu se­çilen yeni beş komutandan biri oldu, ordunun kurtarılmasında önemli bir rol oynadı ve sağ kalanları İ.Ö. 399 ilkbaharında Bergama’ya ulaştırdı (Anabasis ya da OnbinJerin Dönüşü adlı yapıtında da bu seferi anlat­tı).

Ama Atina’ya dönünce, Keyhüsrev’e ve Ispartalılara yakınlığı nedeniyle hainlikle suçlandı ve Atina’dan sürül­dü. Bunun üstüne İsparta kralı Agesilas’la dostluk kurup İ.Ö. 396’da İsparta’ya yerleşti: İ.Ö. 394’te de kral­la Koronei’ye gelerek Ispartalılarla birlikte Atina’ya karşı savaştı. Daha sonra İsparta’nın kendisine ayırdığı, Skillus’taki araziye yerleşe­rek burada karısı Philesia, iki oğlu (Gryllos ve Diodoros) ile birlikte yir­mi yıl yaşadı. Başta yedi kitaptan olu­şan Anabasis olmak üzere yapıtları­nın çoğunu burada yazan Ksenophon, İ.Ö. 371’de Skillus’un Elealılar tarafın Kserkses, Akamantş hükümdarlarının en gözde kenti olan persepolis’teki sarayların yapımını tamamlamış ama kent İ. Ö. 330 1a Büyük İskender tarafından yakılıp yıkılmıştır. Resimde, günümüze kadar ayak tu kalmış bir kalıntının üst kesiminde Kserkses’in kabartması görülmektedir.dan yakılıp yıkılması nedeniyle, bura­dan ayrılıp Korinthos’a çekildi. İ.Ö. 365’e doğru Atinalılar Ksenophon’un sürgün cezasını kaldırdılar ama felse­fecinin Attike’ye dönüp dönmediği ko­nusunda kesin bir bilgi yoktur.

Duru anlatımı ve canlı üslubuyla Es­ki Yunan yazarlarının önde gelenle­rinden biri olan Ksenophon’un öbür yapıtları arasında özellikle şunları sa­yabiliriz: Sokrates’le ilgili inceleme yazıları: Apologia Sokratus (Sokrates’in Savunması); To Symposion (Şö­len); Apomnemoncumata Sokratus (Sokrates’ten Anılar); tarihsel anlatı: Hellenika (Helen Olayları); Agesilas; tarihsel bir roman.Kvrupaideia (Keyhüsrev’in Eğitimi); iktisat ve siyaset üstüne: Oikonomikos (İktisat Üstüne); Hieron (bir tiranın yaşamıyla ilgili di­yaloglar); Poroi e Peri Prosodon Tes Athinaikes Politeias (Atina Devletle­rinin Gelirleri Üstüne); teknik konular üstüne: Kynegetikos (Avcılık Üstüne); Peri Hippikes (Binicilik Üstüne); Hipparkhikos (Süvarilik Üstüne); vb.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir