Lektin Nedir?

Çok değişken yapısı ve molekül ağır­lığı olan bitkisel kökenli protein. Lektinler, glikolipit ve glikoprotein gi­bi glüsitli hücre zarı temel oluşturucularıyla birleşir ve bunları birbirle­rine bağlarlar (aglütinasyon). Seçmeli olan bu bağlama ya da birleştirme olayı lektinin yapışma ve hücre zarı­nın bileşimine bağlıdır. Lektinlerin bitkisel kökenleri ve alyuvarları bir­birlerine bağlayabilme yetenekleri,bunların fitohemaglütinin ya da yal­nızca hemaglütinin olarak adlandırıl­malarına yol açmıştır. Sebzeler (özel­likle fasulye) lektinler açısından zen­gindir. Bazı hayvanlar da (omurgasız­lar ve hatta omurgalılar) lektin içerir­ler. Bu değişik canlı türlerinde lektinlerin bulunması, zarları çoğu kez ozitlerden (eski adı polisakarit) oluşan birçok mikroorganizmaya karşı, bu canlıların savunmasını sağlamalarıy­la açıklanabilir. Arı durumda elde edilen ve daha sonra üç boyutlu ya­pısı ortaya çıkarılan ilk lektin konkanavalin A olmuştur.

Lektinlerin özellikleri iki önemli uygu­lamaya yol açarak kan gruplarının bi­yokimyasal yapılarının belirlenmesi­ni ve kanser hücrelerinin normal hüc­relerden daha kolay birbirlerine ya­pıştıklarının saptanmasını sağladı. Bu özelliğin kanserli hücrelerle normal hücreler arasmdaki yapı farkını ka­nıtladığı sanılır: Normal hücre yüze­yindeki bozulmalar genellikle yok ol­muş ya da maskelenmiş glikoprotein yapüı görünümlerle ortaya çıkar. Konkanavalin A’nın kötücül hücreler üstündeki etkileri, kolay üretilebilmesi ve ucuz olması nedeniyle geniş biçim­de incelenmiştir. Bu lektin, normal hücreleri birleştiremeyecek kadar (lit­re başma 200 mg gereklidir) düşük yoğunluklarda (litre başma 10 mg) kötü­cül hücreleri çok kuvvetli biçimde birleştirir ve böylece hücre yıkımına yol açar. Gerekli dozlarda kullanıldıkla­rında, zehirlilik oranları yüksek oldu­ğundan, doğal lektinlerin tedavide kullanımları pek olası değildir. Ama daha etkili ve daha az zehirli sente­tik lektinlerin kanser ilaçları alanım genişleteceğine inanılmaktadır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir