Liyofilleştirme Nedir? Nedenleri ve Tekniği

Önceden çok düşük sıcaklıkta ve kısa sürede dondurulmuş olan bir madde­nin özel bir yöntemle kurutulması. Liyofilleştirilmiş maddenin çözülmesi, su katılarak sağlanır.

Liyoffilleştirme Nedenleri

Besinlerin bozulmasının temel nede­ni olan enzimler hidroliz tepkimeleri için, mikroorganizmalar da yaşamak için suya gereksinim duyarlar. Tepki­me hızının soğutma yoluyla azaltıldı­ğı ve suyun dondurulmasıyla besinle­rin bozulmasının önlendiği eskiden de bilinmekteydi. Soğuğun sürekli olma­sı gerektiğinden işlemin gerçekleştiril­mesi oldukça güçtür. Su ortadan kal­dırıldığında mikroorganizmaların ya­şam ve enzimlerin de etkenlik olasılı­ğı tümüyle yok olur. Isıtarak su gider­me uzun süreden beri bilinen bir yön­temdir: Ama besinin tadının değişimi­ne yol açtığı için soğutarak kurutma yöntemine başvurulmuştur.

Liyofilleştirme Tekniği

Dondurma işleminden önce besin maddesi suyu bulunduğu yerde buz halinde tutulacak biçimde -40°C ve -80° arası bir sıcaklıkta soğutulur, böylece hücrelerin bozulması önlenir. Ardından, çok ileri bir vakum altmda (yaklaşık 0,4 mm-cıva) ısı verilir; buz gaz haline geçerken sıcaklık sabit kalır. Su buharı özel bir düzenekle ya­kalanır ve maddenin nemden arındı­rılması sürdürülür. Suyun büyük bö­lümü buhar haline geçtiğinde madde ısınır; suyunun % 80-90’ını yitirmiş­tir. Artık madde çevre sıcaklığında, havasız ve nemsiz ortamda, vakumda ya da yüksüz gazda satışa sürülebilir. Liyofilleştirilebilen maddeler arasın­da meyve suları, kahve ve süt sayıla­bilir. Ayrıca et, meyve, balık, mantar, kabuklular, sebzeler de liyofilleştirilen maddelerdir; bunlar özgün biçim­lerini korurlar ve hafif bir nemlendirilmeyle taze görünümlerine kavuşur­lar.

Yöntem henüz masraflı olduğundan, özellikle ilaç sanayisinde, aşı, enzim kan ya da kan öğeleri, hormonlar gi­bi bozunabilir biyolojik maddeler için kullanılır. Bununla birlikte “sürekli soğutma” durumunun ortadan kaldırılması .küt­lenin % 90’ının alınması ve dolayısıy­la taşıma kolaylığı, aşağı yukarı sınır­sız bir saklama süresi, biyolojik nite­liklerin tümüyle korunması gibi üstün­lükler bu yöntemin geleceğin koruma yöntemi haline gelmesini sağlayacak­tır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir