Malavi’nin Coğrafyası Tarihi ve Ekonomisi

Malavi, Doğu Afrika’da ülke.

Kuzeyde Tanzanya, batıda Zambiya, doğuda ve güneyde Mozambik’le çev­rili olan Malavi. Hint Okyanusu’na 250 km uzaklıktadır.

Coğrafya

Malavi’de kuzeyden güneye Rift Valley’in bir uzantısı olan ve Malavi gölü (eski Nyassa gölü) ile bunun suları­nı boşaltan Shire ırmağının kapladı­ğı bir çukur uzanır; bu çukurun doğu­sunda Livinsgtone dağları batısındaysa Ruarvve yarı yer alır. Buna göre ül­kede iki bölge ayırt edilir: Malavi gö­lünün kıyısındaki ovalar ve yerleşme­ye daha elverişli, daha zengin ve yük­selti tropikal iklimin etkilerini yumu­şattığı için daha kalabalık olan yük­sek bölgeler. Bu kesimde pek şiddetli bir sıcaklık yoktur, nem sürekli değil­dir, kurak mevsim (mayıstan ekime kadar) de oldukça belirgindir. Buna karşılık ırmağın kıyılarında ve Shire ırmağının vadisinde iklim çok sıcak ve çok nemlidir. Malavi çok geniş su kaynaklarına sahiptir. Ülkede, dörtte üçü kendisinin olan Malavi gölü ile Malombe ve Shirvva gölleri ve bunları besleyen birçok akarsu bulunur. Yük­sek bölgelerdeki tropikal çayırlıkların yerini ovalarda savanalar ve ardın­dan, kamışların, sazların, papirüsle­rin, özellikle de sularla sürüklendik­lerinde gerçek bir set oluşturan dev “Shire lahanaları’’nın yetiştiği batak­lıklar alır.

Tarih

Eski İngiliz Nyassaland koruma bölge­si. Rodezya-Nyassaland Federasyonu üyesi olan ve bu federasyonun dağıl­masıyla özerk (1963) duruma gelen Malavi, 6 Temmuz 1964’te bağımsız­lığına kavuştu ve ülkeye XVII. yy’da yerleşmiş’bir halkın adını aldı. Bağımsızlıktan hemen sonra kurulan Dr. Kamuzu H. Banda hükümetine yönelik karışıklıklar, özellikle Tanzanya sını­rı yakınında etkili oldu ve bastırılmak­ta güçlük çekildi. 1969’da Londra’ daki Commonvvealth Konferansı’nda Avustralya, Yeni Zelanda ve Malta’ nın yanında İngiliz hükümetini destek­leyen tek Orta-Batı Afrika devleti Ma­lavi oldu.

20 Ağustos 1971 ‘de. başkan Banda (1970’te ömür boyu başkan seçilmiş­ti) Güney Afrika Cumhuriyeti’ni ziya­ret etti: Bu bir Kara Afrikalı devlet adamının “apartheid” (ırk ayrımı) ül­kesine yaptığı ilk ziyaretti. Bağımsızlık Temmuz 1964’te ilan edil­mekle birlikte başkan Dr. Kamuzu Banda’nm ilk milletvekili seçimlerini düzenlemesi Haziran 1978’i buldu. Seçim sonuçlarıyla, başkanın görevin­de kalması onaylanmış oldu. Gerçekten de Malavi o tarihe kadar komşula­rının pek çoğu gibi tek partiyle yöne­tilen bir ülkeydi. Bu seçimlerin, tek parti olan Malavi Kongre Partisi’nden iki adayın cumhurbaşkanlığı için yarışarak seçmenlere tam bir seçme yapmalarını sağlaması bakı­mından ilginç bir özelliği vardı. Ma­lavi de, Afrika devletlerinin pek çoğu gibi, siyasal çalkantılardan uzak ka­lamadı. Son yıllarda başkan Banda kendisine yönelen hareketlerle (Ma­lavi Sosyalist Birliği ve Malavi Ba­ğımsızlık Hareketi) uğraşmak zorun­da kaldı. Bununla birlikte 1977’den bu yana bir dışa açılma siyasetinin yanı sıra, karşıt gruplara yönelik bas­kı eylemlerinde bir yumuşama oldu. Malavi 1978’de ilerici bir liberalleş­me dönemine girdi. Ülke yetkilileri, çeşitli uluslararası kuruluşların ülke­ye girmelerine geniş olanaklar sağla­ma kararını aldı. Malavi hükümeti, eski Rodezya ve Güney Afrika cum­huriyetlerinin ırkçı rejimlerine karşı bir uyum ve yatıştırma siyaseti izledi; çünkü ancak bu tutumun söz konusu rejimleri yumuşatacağına ve aynı ül­kelerde yaşayan zencilerin isteklerini değerlendireceğine inanıyordu. Malavi’de 29-30 Haziran 1983’te Par­lamento seçimleri yapıldı. 4 Tem­muz 1983’te devlet başkanı Hastings Kamuzu Banda, yeni bir kabinenin kurulduğunu ilan eti. 2 Nisan 1984’te de Banda, 12 üyeden oluşan kabine­nin feshedildiğini açıkladı, sonra ye­niden 4 Nisan 1984’te yeni bir kabine oluşturdu ve sık sık kabine değişiklikleri yaparak, yerini günümüze (1993) kadar korumayı başardı.

Ekonomi

Malavi’de kalabalık olmayan nüfus, genellikle tarımla uğraşır; oysa ekili toprakların genişliği toplam yüzöl­çümünün % 25’ini geçmez. Yetiştirilen en yaygın tarım ürünleri, bir bö­lümü komşu ülkelere gönderilen mı­sır, darı, hintdarısı, göl kıyılarında yetiştirilen pirinç, tatlı patates ve manyokadır. Ticari tarım ürünleriy­se pamuk (Shire vadisinde yetiştiri­lir), tütün, çay, yerfıstığıdır. Orman­lardan tek ve sedir kerestesi elde edi­lir. Hayvancılık gelişme halindedir; göllerdeki balıkçılık önemli bir gelir kaynağıdır.

Az bir elektrik enerjisinden yararlanan sanayi alanında daha çok tütün imalathaneleri ön plandadır. Tütün artıklarından bazı ülkelerde (özellik­le Güney Afrika Cumhuriyeti’nde) böcek öldürücü ilaçların temel mad­desi olarak kullanılan nikotin sülfat elde edilir.

Çimento fabrikalarının dışında ağır sanayi dalı yoktur. Maden kaynakla­rının yetersiz olması yüzünden, sa­nayi (1992’de etkin nüfusun % 17’si), özellikle tarım ürünlerinin işlenme­sine yöneliktir. Genel olarak tarım et­kinlikleri gelişme içindedir ve iyi ve­rim sağlanmaktadır.

595 km’lik bir demiryolu, ülkeyi Mo­zambik’te Beira limanına bağlar; iç ulaşımsa 1 270 km’lik asfaltlanmış karayoluyla sağlanır. En büyük kent olan Blantyre’de bir havalimanı bu­lunur.

Vlalavi ile Güney Afrika Cumhuriyeti arasında önemli mali anlaşmalar ya­pılmıştır. 1975’te Vorster hükümeti­nin sağladığı 9 milyon kvaçalık yar­dımla, yeni başkentin (Lilongve) ya­pımının ikinci aşaması tamamlan­mış, Malavi, İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Örgütü ’nden de önemli miktarda yardım almayı sürdürmüştür. Bu arada 1990’da Güney Afrika Cumhuriyeti’yle imzalanan yeni bir anlaş­mayla, Malavi’nin bu ülkeye satacağı bütün ürünlere vergi bağışıklığı ta­nınmış, ayrıca, Güney Afrika hükü­meti, Malavi’den heryıl en az 300 ton tütün satın almaya söz vermiştir. Eğitim göl çevresindeki eyaletlerde eskiden beri misyonerlerin çalışması nedeniyle kuzeyde daha gelişmiştir. Günümüzde hükümet okur-yazarlık oranını % 46’ya yükselterek ve her idare bölgesinde bir ilköğretim kuru­mu kurarak bu aksaklığı gidermeye çalışmaktadır. Bölgelerarası eşitsiz­likleri hafifletmek için Kuzey ve Gü­ney bölgelerinden gelen çocukların aynı eğitim kuruluşunda bir arada bulunmalarını zorunlu kılmıştır Öte yandan, ödemeler dengesindeki açığı dizginlemek için gösterilen ça­ba, ülkede turizm etkinliklerine hız verilmesine yol açmıştır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir