Mekanikçilik Nedir?

Mekanikçilik, Hangi düzeyden olursa olsun bir olay­lar (fenomenler) topluluğunu mekanik ya da geometrik modeller aracılığıy­la açıklamaya çalışan felsefe görü­şü.

Mekanikçilik, tarihsel açıdan, descartesçılığın başarısına bağlıdır. Descartes’a göre madde, sonsuz olarak bö- lünebilen bir “yer kaplayan tözdür” ve Tanrı, bütün dünyada niceliği de­ğişmez olarak kalan bir hareketi ver­mek üzere bu maddeye bir kez müda­halede bulunmuştur. Bundan ötürü, her şey, skolastiklerin “gizli güçler”i ve “ereksel nedenler”iyle değil, “şe­kil ve hareketle” açıklanmalıdır. Bu anlam, kısa sürede genişlemiş ve doğadaki her şeyin bir matematiksel mo­dele dayandığı inancı, mekanikçilik di­ye adlandırılmıştır. Bu açıdan, meka­nikçiliğin, modern bilimin doğuşunun kaynağında bulunduğu söylenebilir. Mekanikçiliğin bilimsel değeriyse, açıklanmak üzere ele alman olayların yer aldığı düzeye göre değişir. Bu olaylar fizik düzeyindeyse, mekanik­çiliğin tam anlamıyla geçerli olduğu­nu söyleyebiliriz. Bu düzeyde, basit mekanik olaylar araştırılıp bulunur ve bunların bileşimleriyle daha karmaşık olaylar açıklanır. Burada ancak, te­mel özelliklerin seçiminde yanılgıya düşülebilir. Nitekim maddeyi yalnız­ca yer kaplamaya (uzam) indirgeyen Descartes, bu açıdan yanılıyordu; ama karmaşık bir dalgayı ayrıştıran (Bkz. Çizim) Fourier yanılmıyordu. Bu­na karşılık, açıklanmak istenen olay­lar biyoloji, ruhbilim ya da toplumbi­lim düzeyindeyse, bu tür bir açıklama­nın indirgemeci olup olmadığı sorula­bilir. Yani burada, incelenen süreçle­ri yanlış olarak basitleştirme tehlike­si vardır. Üstünde çok tartışılan bu so­runa verilen yanıtlar bakımından, me­kanikçi açıklamayı temelden reddedenlerle (Bergson, bu açıklamanın, teknik zekâmızın bir yanılması oldu­ğunu ileri sürer) geçmişteki mekanik­çi açıklamaların zayıflığının ve sığlığının, model olarak benimsenen me­kanik araçların gelişmemişliğinden kaynaklandığını söyleyenlerin birbi­rinden ayrıldığım görüyoruz. Sözgelimi, günümüzdeki bilgisayarlar göz önüne almdığında, bunların işleyişi­nin incelenmesinin, insan beyninin iş­leyişini kavramamız bakımından aydınlatıcı olduğunun görüldüğü ileri sü­rülmektedir (Wiener gibi sibernetik- çilerin görüşü budur).

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir