Michael Faraday Hayatı ve Çalışmaları

Michael Faraday, Kimdir? Hayatında neler yaptığına ve çalışmalarını inceleyeceğiz.

İngiliz fizikçisi ve kimyacısı (Londra, 1791-Hampton Court, 1867).

Çok kısa bir öğrenim gördükten sonra bir ciltçinin yanına çırak ola­rak giren Michael Faraday, bu arada eline geçen bütün fizik ve kimya kitaplarını okuyarak, kendi kendini yetiştirdi. Deney yapma konusun­daki yetenekleriyle Royal İnstitution’ da ders veren Sir Humphrey Davy’nin dikkatini çekerek onun yanma laboratuvar asistanı olarak girdi; daha sonra aynı yerde laboratu­var şefi oldu (1825); 1833’ten başlaya­rak da kimya dersleri verdi. Yetenekleri sayesinde çeşitli buluş­lar ortaya koyarak, çağının bilim adamlarının hayranlığını kazandı ve çeşitli bilim akademilerine üye seçildi.

FARADAY’IN ÇALIŞMALARI

Her ne kadar Faraday iki yeni karbon klorür bulmuş ve çok sayıda gazı sıvılaştırmayı başarmışsa da, asıl ününü elektrolizdeki kimyasal ayrış­malarla ilgili çalışmalarına borçlu­dur. Nitekim, 1832-1833 yıllarında ortaya koyduğu, söz konusu kimya­sal ayrışmalarla ilgili nicel yasalar, onun adını taşımaktadır. Söz konusu yasalar, belirli bir elektrolit için (sıvı ya da çözünmüş haldeki asit, baz ya da tuz), metalin, ya da bir asit söz konusu olduğunda, hidrojenin, katotta serbest kalan m kütlesinin, serbest kalan elementin değerlik- gramıyla (yani A atom ağırlığının n değerliğiyle bölümü) ve voltametre­den geçen O elektrik miktarıyla orantılı olduğunu ortaya koymaktadırlar. Voltametrenin ve elektrotların biçi­mine ve boyutlarına bağlı olmadığı gibi elektrolizin derişimine de bağ­lı olmayan söz konusu kütle

m = 96W£Q baintlSindan

çıkarılır (burada m ve A gram, Q da coulomb cinsindendir). Bu bağıntı, bir elementin, bir değerlik-gramını serbest hale geçirmek için, 96 500 coulombluk bir elektrik miktarının gerektiğini gösterir; faraday diye adlandırılan da bu miktardır (fara- dayı, bir kondansatörün sığa birimi olan farad ile karıştırmamak gerekir).

Faraday aynı zamanda elektrostatik etki (Faraday kafesi) ve magnetizma üstünde de araştırmalar yapmış, bu alanlardaki deneyleri sayesinde, 1831’de elektromagnetik indükle­meyle ilgili önemli buluşunu gerçek­leştirmiştir. Dielektriğin özellikleri üstüne yaptığı araştırmaları ile dia- magnetizma ve elektrik ile ışık arasındaki ilişkiler konusundaki çalışmaları da XIX. yy’ın ortaların­daki en önemli buluşlar arasında yer alır. En son çalışması, magnetik bir alanın, tayf çizgileri üstündeki etkile­riyle ilgili bir denemeye ilişkindir; ama deney, çok daha sonra, Faraday’ m önerdiğinden daha güçlü bir aygıtla başarılabilmiştir.

Başlıca Eserleri

Experimental Researches in Electri- city (Elektrikte Deneysel Araştırma­lar, 3 cilt, 1839-1855); Experimental Researches in Chemistry and Physics (Kimya ve Fizikte Deneysel Araştır­malar, 1850).

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir