Ortaçağ Felsefesi

Ortaçağ felsefesi, Batı Roma İmparatorluğunun yıkıl­masından (476) sonra, elyazmaları- nın saklandığı ve incelendiği manastırlar kültür merkezleri haline geldiler ve böylece, Eskiçağ’m felsefe­lerini, putataparlığı ve inancı uzlaş­tırmak söz konusu oldu; Mamertus Claudanius’un, Boetius’un ve Johan- nes Scotus Erigena’nın yapmaya çalıştıkları buydu. XI. yy’da düşünce alanında bir yenileşme başladı; bir­çok kitaplık kuruldu. Aziz Anselmo (1033-1109), akıl ile inancı uzlaştır­maya çalışarak, inancı, “zekânın aranması” diye tanımladı. Pierre Abelard (1079-1142), ahlaka ilişkin Eski Yunan düşüncelerine geri dön­düyse de, 1121’de ve 1141’de, Din Kurultayları tarafından mahkûm edildi. XIII. yy. bir bireşim yüzyılı oldu; Aristoteles’in yapıtları, res­men Paris JJniversitesi’nde oku­tulmaya başlandı; Aquinolu Tom­maso (1225-1274), Aristoteles öğretisini hıristiyanlığa uygulaya­rak, akim ve inancın alanlarını sınır­lamaya çalıştı. Aristotelesçiliğin ve tommasoculuğun (ya da skolastiğin) uzun süren başarısı, bir devlet, iyice aşamalanmış bir Kilise ile çok iyi aşa- malanmış bir felsefe ve din sistemi arasındaki büyük yakınlıktan kay­naklanıyordu.

Ama Aquinolu Tommaso’nun elden geçirdiği Aristoteles düşüncesinin despotluğuna karşı, Roger Bacon ve Katalan düşünürü Raymond Lulle savaşıma giriştiler; bu savaşım XIV. yy’da Duns Scot ve adcılık akımı (Ockhamlı William) tarafından sür­dürüldü ve inanç ile akıl arasında bir ayrılık baş gösterdi.

Hıristiyan Doğu’da,X.yy’dan XV yy’a kadar hümanizmanın uyanışı, Efla- tun’a ilgi duyulmasına yol açarken ve XI. yy’da aristotelesçi incelemeler ortaya çıkarken, hıristiyan olmayan Doğu’da, çevirmenler,Eski Yunan dü­şünce geleneklerini tanıttılar. Bundan sonra, Eski Yunan düşüncesi ile İslâm düşüncesini uzlaştırma giri­şimi ortaya çıktı.

Buna benzer bir biçimde yahudi felse­feci Musa bin Meymun (1135-1204) da yahudi inancı ile Eski Yunan bil­geliğini uzlaştırmak istedi.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir