Kuzey Denizi Hakkında Bilgi

Atlas Okyanusu’yla bağlantılı olan de­niz.

Batıda İngiltere adaları, doğuda Nor­veç, Danimarka, Almanya, Hollanda, Belçika ve Fransa kıyılarıyla çevrili olan Kuzey Denizi kuzeyde Orkney ve Shetland adaları boyunca geniş ama çok derin olmayan bir eşikle Atlas Ok­yanusu’yla, güneyde Dover boğazıyla (Pas de Calais), Manş deniziyle ve doğuda Danimarkaboğazları(Skagerrak, Kattegat, Öre boğazı ve Belt) yo­luyla Baltık deniziyle bağlantılıdır. Çok derin olmayan(ortalama90 m’den az) Kuzey Denizi, geniş bir kıta sahan­lığım kaplar, ayrıca burada Farry, Steen Bank, Dogger Bank, Great Fisher Bank, Fladen Bank gibi bir dizi kumlu sığlık görülür. Bununla birlik­te, derinlik düzenli olarak güneyden kuzeye doğru büyük bir olasılıkla buzulların hareketinden kaynaklanan İs­kandinav çukuruna kadar artar (Skagerrak’ta -600 m). Kuzey Denizi, Fransa’da Paris havzası, İngiltere’de Londra havzası ve Almanya’da geniş Alman-Polonya ovasının uzandığı uç­suz bucaksız bir tortul havza içinde yer alır. Kuzeyde, günümüzde aşınmış olan Kaledonyen dağ sıralarının kalın­tılarıyla çevrilidir, jeolojik tarihi bo­yunca, deniz istilası (Alt ve Üst Jüra devirleri, Tebeşir devri) ve hem dibi­ni hem de kıyılarını kaplayan birçok çökeltinin kanıtladığı deniz çekilmele­ri (Orta jüra devri, Miyosen, Dördün­cü Zaman buzullaşması) dönemleri birbirini izledi.

51° ve 61° kuzey enlemi arasında ver alan, aynı zamanda okyanus (Manş denizi, Atlas Okyanusu) kökenli sular­la ve bir kıta deniziyle (Baltık denizi) beslenen Kuzey Denizi, su durumun­daki özellikleri açısından iki bölgeye ayrılır. Batı bölgesinde gelgit olayı ve güçlü akıntılar, Atlas Okyanusu’nunkine yakın bir tuzluluk oranı (%o34-%o 35) ve azalan yıllık sıcaklık farkları görü­lür. Bu özellikler, her şeyden önce Do­ver boğazı yoluyla Kuzey Denizi’ne gi­ren ve İngiltere Coriolis gücü yüzün­den yön değiştiren Atlas Okyanusu sularından (gelgit dalgaları. Kuzey At­las Okyanusu akıntısı) kaynaklanır. Doğu bölgesinde, gelgit olayı zayıf, tuzluluk oranı az ( %r.31-%o 32) ve yıl boyunca değişkendir; ayrıca sıcaklık farkı belirgindir.

Batı bölgesinin tersine Kuzey Denizi’nin doğusu özellikle kıtalarm ve Baltık denizinin iklimi ve su durumunun etkisi altındadır. Kuzey bölümü, çoğu kez buz tutar.

Kuzey Denizi, yemek tuzu, plankton, dolayısıyla da balık bakımından zen­gin bir denizdir. Ama fazla yararla­nılan bazı bölgeler ıssızlaşır ve belli başlı balıkçı limanları (Aberdeen, İjmuiden, Bremen, Boulogne, Esbjaerg) giderek açık deniz balıkçılığı gemile­riyle donanmıştır (fabrika gemiler). Kuzeybatının sanayileşmiş Avrupa’sı ve İskandinavya’nın dışa açılma nok­tası olan Kuzey Denizi, büyük bir de­niz taşımacılığı yoludur ve yoğun bir deniz trafiği vardır. Kıyılarında dün­yanın en büyük limanlan sıralanırlar:Rotterdam,Amsterdam,Bremen, Hamburg, Bergen, Londra, vb. Ayrı­ca, Kuzey Denizi önemli doğal gaz (Hollanda kıyılan, İngiltere kıyıları) ve Ekofisk (Norveç), özellikle de Shetland adalarının kuzeydoğusunda Brent – Cormorant (İngiltere) gibi iki önemli açıklıkta 1969’dan başlayarak petrol yatakları bulunmuştur. Ama iklim ko­şulları, çalışmaları özellikle güçleşti­rir.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir