Çinli Felsefeci Lao-Dzı ve Taoculuk

Çinli felsefeci (İ.Ö. VI. yy.).

Lao Dan adıyla da tanınan ve Taoculuğun kurucusu olan Lao-Dzı bazı kay­naklarda “Yaşlı Efendi” olarak da ge­çer. Lao-Dzı, Çou sülalesi imparator­larının saraylarında arşiv memurlu­ğu yapmış, ama bu sülalenin çöküş döneminde, yaşadığı yerden, bazı resim­lemelerde gösterildiği gibi, siyah bir öküzün sırtında, Batı’ya gitmek için ayrılmış, bir geçitten geçerken geçit bekçisinin isteği üzerine, sonraları “erdemin ve hikmetin kutsal kitabı” Tao-Dı Cing olarak adlandırılan,bir tür “bilgelik vasiyetnamesi”ni yazmıştır.

Tao-Dı Cing

5 000 sözcükten oluşan Tao-Dı Cing (Yol ve Erdem Kitabı) başlangıçtan beri, Çin düşünce biçiminin en derin eği­limlerini dile getiren Taoculuğun te­mel kitabı oldu ve öyle kaldı. Düzyazı ile şiirin uyumlu bir bileşimi olan ya­pıt, en yüce iyiyi, Te (Etkin Eylem) ile uyum sağlayarak Tao (Yol) ile özdeş­leşmede aramaya çağıran özlü sözler­den oluşmuştur. Lao-Dzı, varolan her şeyi içine alan büyük üçlü Gökyüzü, İnsanoğlu ve Toprak’tan önceki, tü­müyle belirsiz ilk ilkeyi tanımlayabil­mek için en eksiksiz deyimin Tao söz­cüğü olduğunu belirlemiştir. Tao de­yimi tümüyle “Yaşlı Efendi” Lao-Dzı’ya özgü değüdir; gerçekte, Eskiçağ bilgeliklerinin mirasçıları Konfuçius ve Lao-Dzı öğretileri bu sözcüğe farklı açıklamalar getirmişlerdir.

Tao, Lao-Dzı’ya göre “eylemsizliği”, kendi içine dönmeyi, ortak ve yapay olgular dünyasından bütünüyle soyut­lanmayı önerirken, çağdaşı olan Kon­fuçius ise, bütün dünyada ortaklaşa sürdürülecek bir kusursuzlaşmayı bu­yurur. Konuşmadan eğiten, emir ver­meden yöneten bilge kişi böylelikle Taö’nun düzenleyici gücünü paylaşa­bilir.

Taoculuk

Tao-Dı Cing’den sonra yazılmış metin­ler, simya ve üfürükçülük gibi bazı ge­leneksel bilgiler aracüığıyla yüzyülar boyu sözlü olarak aktarılan Taocu öğ­retinin ancak bir bölümünün özetini yansıtır. İ.Ö. II. yy’dan başlayarak Çin halkı arasında yaygınlaşan Taoculuk, tapmakları, toplu ayinleri ile uygula­nan biçimsel ve yaygın gerçek bir din olmuştur.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir