Kar Nedir? Karın Yapısal Çeşitlilikleri ve Etkileri

Kar billurlarının büyütülmüş fotoğraflarıHafif, beyaz taneler halinde yağan, yıldız ya da prizma biçimindeki buz billurları. Karın oluşabilmesi için ilk koşul bir bulutun varolmasıdır; gerçi aym koşul yağmur için de geçerlidir, ama kar billurları çok düşük sıcaklıklarda olu­şur. Billurların topaklanma biçimi ve yoğunluğu, sıcaklığa, neme ve hava­nın hareketlerine bağlıdır. 0°C ile —5°C arasında billurlar genellikle yumacıklar halinde birleşirler; yığın­lar halinde biriken bazı yumacıkların çapıysa 10 cm’yi aşabilir.

Kar, sıcaklık 0°C’ın altındaysa, yere kadar ulaşabilir ve burada tabakalar halinde birikir. Sıcaklık 0°C’ın üstün­deyse, düşen kar ya yağmurla karışır ya da bütünüyle yağmura dönüşür; yerde de az ya da çok hızlı bir biçim­de erir.

Kar çoğunlukla yüksek enlemlere, dağlık kesimlere ve ılıman bölgelerde­ki ovalara yağar. Ama 0°C’ın altında­ki sıcaklıklar ve siklonların neden ol­duğu hava değişimleri her iklimde kar yağmasına yol açabilir. Kuzey, kuzey­doğu ya da kuzeybatı akımlarının ge­tirdiği karlarsa kısa süreli tipiler bi­çiminde yağar.

Öte yandan dağlık kütlelere yazın bi­le kar yağabilir; ne var ki, sıcaklık de­ğişikliklerinin sonucu olan kar erimesi 0°C eşsıcaklık çizgisi üstünde gerçek­leşir. Ayrıca yüksek doruklar üstün­de kar bütün yıl boyunca kalır. Bura­lar sürekli karların bulunduğu kesim­lerdir. Sürekli karların yükseltisi, do­rukların yükseltisine ve güneş alma­sına göre değişir (sözgelimi, Alpler’ de 2 700 – 2 800 m; tropikal bölgeler­deki dağlarda 4 800 – 4 900 m). Sürekli kar sınırı kutup bölgelerinde deniz dü­zeyine iner.

Karın Çeşitli Etkileri

Karın iklim üstünde büyük etkisi var­dır. Işınları yansıttığı için, düşük sı­caklıklara neden olur. Ayrıca kar ta­bakası altında kalmış olan toprak ve ekinler, karın iletkenlik derecesinin düşük olması yüzünden iyi korunur­lar; karın üstünde hava çok soğuktur ama, karın altında kalan toprak soğu­maz. Son olarak, kar yağışları akar­su rejimleri üstünde de etkilidir.

Dutlar üstüne yağmış karlar

Karın Ölçümü

Yerdeki karın kalınlığı, yatay ve karın yığılmasına çok elverişli kesimle dışında kalan bir yere dikilmiş dere­celi kar sırıklarıyla ölçülür. Belli bir dönem süresince yağmış olan karın kalınlığıysa yatay yüzeyi, daha önce yağmış karlardan arındırılan özel ay­gıtlarla ölçülür. Yağmış olan karın su olarak karşılığını ölçmek için, nivometrelerden (karölçer) ya da radyoak­tif bir kaynaktan yayılan y ışınının kar tabakasından geçerek zayıflama­sını değerlendiren aygıtlardan yarar­lanılır.

Karın Yapısal Çeşitlilikleri

Kar tropikal hava akımlarının etkisiy­le san ya da kırmızı renkte olabilir (sözgelimi, Büyük Sahra’nın kum taneciklerinin etkisiyle). Öte yandan kar­lar bazen topaklar halinde, bazen de taneli olabilir. Topak halinde kar, be­yaz ya da saydamsız, küre, koni biçi­minde, çapı yaklaşık 2-5 mm arasm­da değişen buz tanelerinden, taneli karsa genellikle yassı biçimli ve daha küçük çaplı (1 mm’den küçük) buz ta­nelerinden oluşur.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir