Türkiye Büyük Millet Meclisinin Açılışı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Tüm çabalara karşın seçimler, Mec­lis’in toplanacağı 23 Nisana kadar ta­mamlanamadı ve Meclis, İstanbul’ dan gelenlerin de katılmasıyla 120 ki­şiyle toplanabüdi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (T.B.M.M.) 23 Nisan 1920’de, büyük bir dinsel törenden sonra en yaşh üye olan Sinop milletvekili Şerif Bey’in başkanlığında açıldı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 24 Ni­sanda yaptığı ikinci oturumda, 110 oy­la Mustafa Kemal Paşa’yı başkanlığa seçti ve başkanlık divanının öbür üye­lerini de seçerek görevine başladı. Meclis, seçmenler ve seçilenler tara­fından geçici bir meclis olarak kabul edilmişti. Gerçekten de Meclis’in ni­teliği konusunda kimsenin kafasında kesin bir görüş yoktu. Ama Mustafa Kemal Paşa’nm kafasında Meclis’in niteliği belirgindi. Ona göre Meclis, yalnızca kanun yapmakla,ulusuııgele- ceğini gözetmekle yetinmeyecek,doğ­rudan ülkenin yönetimini üstlenecek, yasama, yürütme ve yargı gücünü, “kuvvetler birliği” ilkesine uygun ola­rak elinde bulunduran bir meclis olacaktı. Kendi üyeleri arasında bir “ic­ra heyeti”, yani hükümet seçecek ve bu heyet Meclis’e karşı sorumlu ola­caktı. İcra heyetine, Meclis reisinin başkanlık etmesi görüşü de benimsen­mişti.

Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi, “Kurucu Meclis” adıyla toplanmadı­ğı halde, çıkardığı yasalar ve aldığı kararlar bakımından bir kurucu mec­lis niteliği taşımaktaydı. Osmanlı dev­let örgütünü değiştiren ve yeni bir Türk devletinin kuruluşunun haberci­si olan bu yasa ve kararlar, ulusal egemenliğe dayanan bir meclis tara­fından alınmıştır. Meclis’in ele aldığı ilk işler arasmda Temyiz Mahkemesi (Yargıtay), Devlet Şûrası (Danıştay) ve Divan-ı Muhasebat’ın (Sayıştay) oluş­turulması vardı. Geçici kaydıyla da ol­sa bu kurumlarm oluşturulması ve ye­ni bir Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (Ana­yasa) yapılması. Birinci Büyük Millet Meclisi’nin bir kurucu meclis olduğu­nu kuşkuya yer vermeyecek biçimde ortaya koymaktadır.

Hadi Paylaş!Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on RedditPin on Pinterest

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir